De geschiedenis van de jeans.
De geschiedenis van de spijkerbroek is nog maar heel jong.
Voor de eerste spijkerbroeken gaan we terug naar het jaar 1873. Het waren Jacob
W. Davis en Levi Strauss die in 1873 octrooi
aanvroegen op hun spijkerbroek. Deze broek heeft altijd de oervorm behouden; een
model pantalon die - volgens de overlevering - ooit in en rond Genua populair
was. Vandaar de naam jeans (zie geschiedenis denim onder) .
We beschrijven hier de drie oudste jeansmerken te beginnen eerst bij Levi's
daarna Wrangler en Lee.
Geschiedenis van Levi’s
Levi Strauss kwam in 1847 vanuit Duitsland naar New
York, waar hij als koopman werkte. Hij vertrok als
24-jarige jongen in 1853 naar San Francisco toen daar goud was ontdekt. Hij
begon er kleren te verkopen en opende vrij snel een 'dry
goods' handel. Toen mijnwerkers hem om stevige broeken vroegen, probeerde
hij ze zelf te maken van tentdoek. Hij wisselde die toen voor een katoen uit
Frankrijk, in Amerika bekend onder de naam 'denim'.
Een van Levi's klanten was een kleermaker, genaamd Jacob
Davis. Hij kocht regelmatig rollen stof bij Levi Strauss en Co. Jacob had
een klant bij wie de zakken van de broeken loslieten. Hij bedacht een manier om
zijn broeken te verstevigen en kwam op het idee om metalen klinknagels te slaan
op de plekken die het meest onder spanning stonden.
Deze 'klinknagelbroeken' sloegen bij iedereen aan en Jacob begon was bang dat
iemand zijn idee zou overnemen. Hij besloot patent aan te vragen, maar had
moeite met 68 dollar, die hij daarvoor nodig had, bij elkaar te krijgen. Wat hij
nodig had was een businesspartner en hij dacht onmiddellijk aan Levi Strauss.
Jacob vroeg Levi om samen patent aan te vragen. Levi zag daar wel de
mogelijkheid voor en hij aanvaarde Jacobs voorstel.
In korte tijd kochten alle werkende mannen de vernieuwde kleding en werd de
'klinknagelbroek' een begrip.
1829-
Levi
Strauss wordt geboren in Buttenheim,
Bavaria (Dld).
1847 - Levi, zijn twee zussen en zijn moeder varen naar Amerika, waar ze de twee
halfbroers Jonas en louis
ontmoeten. Levi begint met hen, een fabriek in new
York.
1853 - Levi Strauss wordt Amerikaans staatsburger en begint een eigen fabriek in
San Francisco. Dit groeit uit tot een welvarend bedrijf.
1866 - LS&Co. hoofdkantoren vestigt zich aan 14-16
Battery Street, waar zij
de komende 40 jaar blijven.
1872 -
Jacob Davis, een kleermaker uit
Reno, Nevada, schrijft naar Levi Strauss. Hij
vertelt hem over zijn uitvinding; nl. het gebruik
van klinknagels om de hoeken van de zakken op de herenpantalons te verstevigen.
Hij stelt voor samen patent aan te vragen op zijn werkwijze.
1873 - Levi Strauss en Jacob Davis hebben patent
gekregen op hun uitvinding - de methode van de vastgenagelde pantalons. De
pantalons - 'taille overalls' genoemd, hebben een
achterzak met het Arcuate
Stitching Design, een horlogezakje en bretels. Denim voor de 'tailleoveralls'komt
van de Amoskeag Fabriek in New
Hampshire. Twee fabrieken zijn geopend in San Francisco om de 'taille
overalls' met de koperen klinknagels te fabriceren.
1897- Levi Strauss schenkt een fonds voor 28 studiebeurzen aan de Universiteit
van Californie, Berkeley.
Deze bestaan vandaag de dag nog steeds.
1902 - Levi Strauss sterft op 73-jarige leeftijd.
1906 - De aardbeving en de brand in San Francisco verwoesten de hoofdkwartieren
en de fabrieken van Levi Strauss & Co. Een nieuwe fabriek wordt gebouwd in de
Valencia Street no.
1912 - Simon Davis, de
zoon van Jacob, en de directeur van de Valenciastreet,
vinden de 'Koveralls' uit; een uit een stuk bestaand
speelpak voor kinderen.
LS&CO. begint wat denim te kopen van Cone
Mills in North
Carolina.
1920 - Er wordt een 'Koverall' fabriek geopend in
Frankfurt, Indiana.
LS&CO. koopt nu exclusief het denim van Cone
Mills.
1930 - De vraag naar producten daalt. Sommige medewerkers aan de
Valenciastreet hoeven minder te werken en anderen
moeten werk doen dat niets met kleding te maken heeft, zoals; een hard houten
vloer aanleggen, die nu nog steeds in gebruik is.
1940 - De jaren tijdens de Tweede Wereldoorlog veranderen het ontwerp van de 'waistoveralls',vanwege
het bevel van de regering voor bescherming van ruwe materialen,
die goed te gebruiken zijn.
De Amerikaanse soldaten die Levi's broeken dragen, verwerven overzee grote
bekendheid voor de producten van Levi Strauss.
1954 - De 'overall' met ritssluiting wordt geïntroduceerd.
1959- LS&Co. begint met het exporteren van goederen
naar Europa.
1960 - Het woord 'overall' word veranderd in het woord 'jeans'.
1963 - De voorgekrompen Levi's jeans worden op de markt gebracht.
1964 - De jeans worden een permanent deel van de
Smithsonian Institution
collecties in Washington D.C.
1965 - Uitbreiding naar Europa en Azië.
1966 - Het eerste televisiespotje voor Levi's wordt de lucht in gezonden.
1971 - LS&Co. wordt een publieke coöperatie.
1981 - De Levi's 501 voor dames wordt geïntroduceerd.
1983 - Eerste, originele Levi's Stores worden in Europa geopend.
1985 - LS&CO. wint een Award voor
hun positieve afschildering van invalide mensen in de
Levi's 501 Blues" televisiespotjes.
1986 - Introductie van het Dockers merk in Amerika
1991 - LS&Co. lanceert het Project
Change, een initiatief ontworpen om het racisme
tegen te gaan.
1993 - Levi Strauss en Co. sponsort een wedstrijd
waarbij de oudste Levi's moet worden opgezocht. Het winnende paar is
zo'n 70 jaar oud!
1995 - Levi's lanceert een homepage op het web: www.levi.com.
1997 - LS&Co. ontvangt twee
Awards.
1998 - De Levi's 501 vieren hun 125ste jaar van originaliteit.
De
geschiedenis van Wrangler jeans.
1897- De
20-jaar oude C.C. Hudson
verlaat Spring Hill Farm in
Williamson County (Tennessee),
omdat hij geluk zoekt in de
emerging textile town
van Greensboro (North
Carolina). Hij vindt werk in een broekenfabriek,
waar hij bretels aan de broeken naait voor 25 dollarcent per dag.
1904 - Hudsons werkplaats sluit. Hij en een paar
anderen kopen verscheidene naaimachines, huren een ruimte boven een
kruidenierswinkel in de binnenstad en zetten de Hudson
Overall Compagnie op.
1919 - Verkoop van Hudsons broeken stijgt
plotseling. Het bedrijf verhuist naar grotere hoofdkwartieren, opent zijn eerste
fabriek en verandert zijn naam in Blue Bell
Company.
1926 -
Big Ben manufacturing uit
Kentucky koopt Blue Bell voor $585.000. De
naam van de gefuseerde bedrijven blijft Blue Bell;
de hoofdkwartieren blijven in Greensboro. In zwakke
gezondheid doet Hudson een stap terug.
Robert Baker van Big Ben
neemt de leiding over.
1936 - Blue Bell introduceert Super Big
Bell Overalls, die gekenmerkt worden door 100%
voorgekrompen katoen, dat het krimpen terugbracht tot minder dan 1%. Daarmee
werd een nieuwe standaard gevestigd voor de industrie.
1943 - Blue Bell verwerft het werkkledingbedrijf van
Casey Jones en de
rechten van Casey Jones'
zelden gebruikte merknaam.....Wrangler. Meer dan 10
Blue Bell-fabrieken doorkruisen het Zuiden en
Midden-Westen.
1946 - Blue Bell brengt weer een ommekeer in de
industrie. Deze keer met het begrip 'informatieve labeling',
die de consumenten de mogelijkheid geeft de kwaliteitskenmerken te vergelijken.
1947 - De Wrangler, betrouwbare Western jeans, ontworpen door de beroemde
kleermaker Rodeo Ben, worden geïntroduceerd voor de Amerikaanse consument. De 13
MWZ is geboren.
1949 - Professiionele rodeocowboys;
Jim
Shoulders, Bill
Linderman en Freckles
Brown testen de MWZ en zetten de Wrangler naam voor
duurzaamheid, kwaliteit en betrouwbaarheid.
1962 - Blue Bell opent een fabriek in
Belgie en het Wranglermerk
wordt sucsesvol geintroduceerd
in Europa.
1963 - Newsweek verzint het woord 'teenager' en
plaatst een Wrangler-meisje op de cover.
1970 - Blue Bell's verkopen
overtreffen het voorgaande jaar voor de 7e achtereenvolgende keer.
1974 - De Pro Rodeo Cowboys Association aanvaarden
officieel de Wrangler jeans.
1980 - De uitbreiding van Blue Bell gaat door met
het kopen van Jantzen, het wereldberoemde
zwemkleding bedrijf.
1982 - Blue Bell houdt een presentatie in 17 staten,
in Puerto Rico en in 18
andere landen.
1986 - Blue Bell accepteert een vriendschappelijke
fusie met VF Corporation uit
Pennsylvania, zodat het tot een van de twee grootste jeansmakers van de
wereld wordt, met 25% van de totale marktomzet van 6 biljoen dollar.
1997 - De 13 MWZ viert zijn 50e verjaardag. 1 op de 5 spijkerbroeken in Amerika
draagt een Wrangler label.
1999 - VF Coporation, gevestigd in nieuwe
hoofdkwartieren in Greensboro - waar Wrangler
gevestigd is - onthuld een nieuw logo en een nieuwe identiteit verklaring: "We
fit your life"
De
geschiedenis van Lee.
Henry Lee startte de Lee
Mercantile Company
in
Hij werd geboren in
De Lee Mercantile
Company werd de H. D. Lee
Company in 1942. Tijdens zijn lange
geschiedenis, was de Lee Company
een succesvol bedrijf geworden met werkkleding, western
wear en casual kleding.
De
geschiedenis van de denim.
Denim is meer dan alleen maar katoen; het inspireert de harten en meningen van
historicus, ontwerpers, teenagers, filmsterren, journalisten en schrijvers.
Interessante vragen en antwoorden geven de discussies van textiel- en
kostuumhistorici over het ware ontstaan van denim. Deze experts hebben jaren
gewerkt aan hun onderzoeken met betrekking tot de
geboortedatum van de spijkerstof.
In 1969 stelt een Amerikaans magazine vast dat denim een van 's
werelds oudste maaksels is en dat het voor altijd
jong blijft. Als het blijvend gebruik van en het
interesseren in een artikel het 'voor altijd jong' maakt, schetst dit zeker het
beeld van de denim. Vanaf de 17e eeuw tot nu toe is het denim geweven en
afgewezen; gebruikt als steun; gebruikt voor pantalons en luifels; gevonden in
musea, op zolders, in antiekwinkels en archeologische plaatsen; gedragen als het
maaksel van hard, eerlijk werk en als de uitdrukking
van boze opstand; gebruikt voor de zeilen van Columbus'
schepen; en gedragen door Amerikaanse cowboys.
Legendes en feiten zijn er ook 'ingeweven' als geleerden bijvoorbeeld
discussiëren over de naam denim zelf. Veel naslagboeken zeggen dat het woord
denim een verbastering is van het Franse ''serge de
Nimes", een weefsel uit Nimes
in Frankrijk. Sommige geleerden zetten echter hun vraagtekens bij deze
traditie.
Zo zijn er dus een paar faculteiten die iets andere
gedachten hebben over het woord denim, wat betreft de afleiding.
Pascale Gorguet-Ballestros,
van het Mode en Kostuum Museum in Parijs, heeft onderzoek gedaan naar beide
zaken. Een weefsel dat "serge de Nimes" werd
genoemd, was in Frankrijk bekend voor de 17e eeuw. In dezelfde tijd was er nog
een weefsel in Frankrijk bekend als "nim". Beide
weefsels bestonden voor een deel uit wol.
Serge de Nimes was voor het eind van de 17e eeuw
ook in Engeland al bekend. De vraag is nu: is dit
weefsel geïmporteerd uit Frankrijk of is het een Engels weefsel dat dezelfde
naam draagt? Volgens mevrouw Gorguet-Ballestros,
zijn weefsels die genoemd werden naar een geografische locatie vaak ook
elders gemaakt; de naam werd alleen gebruikt als een
merk bij de fabriek waar het weefsel verkocht werd. Dus een "serge de
Nimes", dat in Engeland werd verkocht, werd heel
waarschijnlijk ook in Engeland gemaakt en niet in Nimes,
Frankrijk.
Nog steeds blijft de vraag hoe het woord "denim" populair is geworden als
afstamming van het woord "serge de Nimes". Serge de
Nimes werd gemaakt van zijde en wol, terwijl denim
altijd gemaakt werd van katoen. Is de werkelijke afkomst van het woord denim van
"serge de nim", waarmee dan het weefsel wordt
bedoeld dat voor een deel uit wol bestaat en nim
wordt genoemd? Werd "serge de Nimes" meer bekend en
werd dit woord verkeerd vertaald toen het in Engeland kwam? Waarschijnlijk
zullen we het nooit weten.
Dan, om het nog wat verwarrender te maken, ontstaat er -in dezelfde- tijd een
weefsel dat bekend staat als "jean".
Onderzoek naar dit textiel wijst uit dat dit een
opvulling voor kleren was van katoen, linnen en /of wol en dat deze mengeling
van weefsels uit Genua, (Italie)
jean werd genoemd. Hier zien we het bewijs dat een
weefsel word genoemd naar de plaats waar het
oorspronkelijk vandaan komt. Het weefsel was kennelijk erg populair en werd
tijdens de 16e eeuw in grote aantallen naar Engeland geïmporteerd. In de 18e
eeuw werd de "jeankleding" geheel gemaakt van katoen
en gebruikt om goede herenkleding te maken, in het bijzonder door de
duurzaamheid van de stof, zelfs na vele malen wassen. De populariteit van
de denim neemt in tussen ook toe. Het was sterker en
duurder dan jean en
hoewel de weefsels veel overeenkomsten hadden, werden ze anders geweven. Denim
werd gemaakt van een gekleurde en een witte draad, terwijl
jean geweven was van twee draden in dezelfde
kleur.
Als we de Atlantische oceaan overgaan, vinden we Amerikaanse textiel molens, die
in de 18e eeuw op kleine schaal werden geplaatst. Veelal om op deze manier
onafhankelijk te zijn van buitenlandse fabrikanten (in het bijzonder de
Engelsen). Vanaf het begin waren katoenen weefsels een belangrijk bestandsdeel
van de productie. Een fabriek in Massachusette
weefde denim en jean.
Deze fabriek werd in 1789 door de Amerikaanse President
George Washington bezocht.
Onderzoeken laten zien dat in de 19e eeuw
jean in denim twee heel verschillende weefsels
in Amerika waren. Ze verschillen ook in het gebruik. In 1849 adverteerde een
koopman uit New York met overjassen, vesten of korte
jackjes in de kleuren: kastanjebruin, olijf, zwart, wit en blue
jean. Broeken werden
aangeboden in blue jean;
overalls en werkbroeken in blue en fancy denim.
Andere Amerikaanse advertenties lieten het verschil zien in het gebruik van
denim en jean.
Mecaniciens en schilders droegen overalls die gemaakt waren van blue denim; de
werkende man in het algemeen (behalve diegene die zich niet in dienst stelden
van het handenarbeid), droeg broeken die gemaakt
waren jean. Denim leek te zijn gemaakt voor
werkkleding, wanneer gemak en duurzaamheid beide waren gewenst.
Jean was een weefsel dat in het
algemeen werd gedragen voor het werk, maar zonder toevoeging van alle
voordelen van denim.
Rest ons nu nog een vraag:"Hoe werd dit bescheiden weefsel het 'spul' van de
legendes wat het vandaag de dag is?"
Het antwoord zult u vinden in de bovenstaande geschiedenis van de grote
jeansmakers hierboven.
Bronnen: Levi Strauss & Co, VF
Company Wranger en Lee.
Bewerkt en vertaald door: Het Huige Mode team. 2004