
|
|
|
De piratenzenders van de jaren zestig zijn zonder meer
van veel belang voor de popmuziek. Herhaaldelijk gebeurt het dat een plaat, door een piratenzender gelanceerd, hoge noteringen behaalt in de hitlijsten. De radiopiraterij vindt zijn oorsprong in Scandinavië, waar in de Oostzee en in de Sont zich in '58 enkele radioschepen nestelen. In '62 is het weer gedaan met de Scandinavische piraten, wanneer in Denemarken, Zweden en (om moeilijkheden te voorkomen) ook Finland de eerste anti-piratenwet aannemen. Op 21 april '60 vestigt zich voor de Nederlandse kust een nieuwe piraat, Veronica. De uitzendingen (192 m) zijn in die tijd slechts in de westelijke provincies te ontvangen. Veronica is in die jaren nog verre van een popzender. Pas met de komst van Willem van Kooten (Joost den Draayer), die aardig kijk heeft op het internationale radiogebeuren, komt daar verandering in. |
|
In '64 is Engeland aan de beurt. De Ierse miljonairszoon
O'Rahilly
koopt het schip de N.D. Caroline en gaat ermee voor de Engelse kust liggen. In maart van dat jaar komt de zender, die Caroline heet, in de lucht. Het station wordt een groot succes; meer dan zeven miljoen luisteraars stemmen dagelijks op de zender af. Een paar weken later verschijnt Radio Atlanta voor de kust bij Frington in Essex, een paar honderd meter bij Caroline vandaan. Beide zenders brengen popmuziek van zes uur 's ochtends tot zes uur 's avonds. Omstreeks diezelfde tijd vestigt zich op een oud oorlogsfort in de monding van de rivier de Thames Radio Sutch- eigendom van de in berevellen gehulde 'Screaming' Lord Sutch (Jack The Ripper). Evenals Radio Invicta is zij uitgerust met zwakke zenders en vormt geen enkele bedreiging voor Caroline. Serieuze concurrentie komt pas aan het eind van het jaar, als Radio London, de sterkste piratenzender die Engeland ooit zou krijgen, met haar uitzendingen begint. Het is dan ook Radio London die de Amerikaanse Top 40 in Europa populair maakt. '64 is ook het jaar van REM, het meest ambitieuze project op dit gebied. Gedurende vier maanden worden zowel radio- als tv-programma's van het REM-eiland uitgezonden, Financier van het project is scheepsmagnaat C. Verolme. Dit gaat de danmalige minister van Justitie, Scholten, te ver. De zender wordt door middel van een spoedwetje en een kordaat politie-optreden het zwijgen opgelegd.Veronica laat men ongemoeid. In de jaren '65 en '66 neemt het aantal Engelse zenders toe. Nieuw zijn Thames Radio Essex en Swinging Radio England. Maar in de zomer van '67 kondigt de Britse regering aan nu daadwerkelijk de schepen aan te pakken. Aanleiding is de moord op de eigenaar van Radio City, Reg Calvert, op touw gezet door concurrerende piraten. Als op 15 augustus van dat jaar de Marine Offences Act in werking treedt, draaien alle piraten de plaat 'We Love The Pirate Stations' van The Roaring Sixties. Caroline echter blijft uitzenden. Het jaar daarop verdwijnt ook deze zender bij gebrek aan adverteerders. Tot eind '69 is het rustig aan het front. Veronica is de enig overgebleven drijvende zender. Eind '69 ontvouwen twee Zwitsers, Meister en Bollier, hun plannen voor een nieuwe Noordzee-piraat, die dreigt de doodslag te worden voor het bestaan van Veronica. Begin '70 komt de zender in de lucht: Radio Noordzee. Er zijn programma's in het Duits en in het engels. Adverteerders blijven weg en de hele onderneming lijkt op een fiasco uit te draaien. In september verdwijnt het station uit de lucht. Later blijkt waarom: Veronica had een miljoen gulden zwijggeld neergeteld. In het voorjaar van '70 kiest ook het schip King David hetruime sop en begint als Capitol Radio haar wall-to-wall muziekuitzendingen op 270 meter. De zender is eigendom van de International Broadcasters Society, een nogal rechts georienteerde organisatie. De zender sterft een natuurlijke dood: de I.B.S. gaat failliet. In februari '71 keert Radio Noordzee terug, deze keer met Nederlandstalige uitzendingen, verzorgt door de muziekuitgeverij Basart. Veronica is niet te spreken over de terugkeer van de zender. Het zal, op 15 mei '71 leiden tot de bekende bomaanslag op Noordzee. Augustus '72 keert het schip de Mi Amigo terug. Onder de naam Caroline worden wederom uitzendingen verzorgd, maar de adverteerders blijven weg. De bemanning kan niet worden betaald en rond kerstmis breekt er een opstand uit op het schip. Na veel geharrewar kiest het weer positie voor de Scheveningse kust. In april '73 slaat het schip van Veronica los en wordt op de kust gekwakt, vlak voor een massale demonstratie voor het behoud van Radio Veronica in Den Haag. Radio Noordzee biedt aan gebruik te maken van haar hulpzender, maar deze geste slaat men af. Een soortgelijk aanbod van Caroline wordt wel geaccepteerd. Kort nadat Veronica weer haar eigen zendschip in gebruik heeft genomen, verschijnt er een nieuwe gegadigde voor het Caroline-schip: Radio Atlantic, een onderneming opgezet door de Belgen Van Lanschot en wafelbakker Tack. Eerstgenoemde haakt snel af; Tack zet de onderneming voort onder de naam Mi Amigo. Van Lanschot begint het schip Atlantis, maar lang zal het niet zegevieren, aangezien op 1 september '74 alle Nederlandse piraten dienen te verdwijnen. Dat gebeurt, met uitzondering van Mi Amigo/Caroline, nadien jarenlang het enige op de Noordzee drijvende piratenschip. Als in '78 in Noordwijkerhout een zeezenderconventie wordt gehouden, nemen de activiteiten op dit gebied plotseling weer toe. Hoewel zonder enig succes. Met het zendschip Del Mare worden miljoenen guldens verspild en Mi Amigo verdwijnt na zware motorschade voorgoed uit de lucht, hoewel men in de B.V. Hoge Noot (waarin Joost den Draayer) was overeengekomen om banden van deze vennootschap te gaan uitzenden. Na '79 is het met de zeezenders definitief gebeurd. De belangstelling voor dit type stations neemt af. In de zomer van '81 wordt een laatste poging ondernomen met Radio Paradijs, eigendom van de in Panama geregistreerde firma Panlieve SA. Het station komt evenwel nauwelijks aan uitzenden toe. Zie ook de pagina over Radio Veronica en de link naar de Zeezenders. |