

|
Popfestivals zijn
massabijeenkomsten waarop meerdere pop-acts het publiek vermaken, soms
tegelijk op diverse podia. De meeste vinden plaats in de open lucht, maar er bestaan ook indoor-varianten, benevens buitenfestivals waarbij de optredens geheel of gedeeltelijk in een of meerdere tenten plaatsvinden. De duur varieert, evenals de frequentie. Meerdaagse festivals zijn er grofweg evenveen als eendaagse, terwijl de jaarlijks terugkerende gebeurtenis een vorm is die de eerste decennia eerder uitzondering dan regel is en pas in de jaren tachtig gemeengoed wordt. |
|
De Jaren Zestig De eerste popfestivals vinden plaats in de late jaren zestig, maar de jazz- en folkmuziek kennen het verschijnsel al langer, zij het niet met dezelfde grote publieksaantallen; met name bekend is het meerdaagse Newport Folk Festival in Rhode Island, waar Bob Dylan in '65 de boel op stelten zet. Daarnaast begint men in de gloriedagen van hippiedom, Haight Ashbury en acid-rock zgn. 'love-ins' te organiseren, waarvan het Gathering Of The Trips Festival, dat op 14 januari '67 plaatsvindt, het bekendste is. Daarna volgen de Human Be-In (later die maand, San Francisco) en het Fantasy Faire and Magic Mountain Music Festival (10 en 11 juni '67, Mount Tamalpais, California). Het eerste grote meerdaagse rockfestijn is het Californische Monterey Pop, dat op 16,17 en 18 juni plaatsvindt en zo'n 50.000 bezoekers trekt. Dit festival, waarvan een film wordt gemaakt door D.A. Pennebaker, krijgt later een wat lugubere naam wanneer een groot deel van de daar optredende of anderszins aanwezige artiesten, zoals Brian Jones, Janis Joplin, Jimi Hendrix, Mama Cass, Otis Redding en Al Wilson (Canned Heat), vrij spoedig erna komt te overlijden. In de jaren daarna worden overal in de Verenigde Staten festivals georganiseerd: Miami, Denver, Newport, Atlanta, Seattle, New Orleans, enz. Woodstock Het bekendste festival is de Woodstock Music Arts Fair, die op 15,16 en 17 augustus '69 op het grasland van hereboer Max Yasgur nabij het stadje Bethel plaatsgrijpt en waar ruim 400.000 mensen op afkomen, terwijl op niet meer dan 150.000 is gerekend. De belangstelling is zo groot dat wegen overvol raken en het terrein op een gegeven moment alleen nog per helicopter voor hulpdiensten te bereiken is, bezoekers klimmen ongestraft over het hekwerk rondom het festivalterrein en verschaffen zich daardoor een gratis entree. Tijdens de drie dagen van 'Peace,Music....and Love', luisteren de aanwezigen naar Jimi Hendrix, Jefferson Airplane, John Sebastian, Arlo Guthrie, Janis Joplin, Incredible Stringband, Mountain, Paul Butterfield Bluesband, The Band, Grateful Dead, Santana, Sly & The family Stone, The Who, Joe Cocker en vele anderen. Crosby, Stills, Nash & Young zingen er Joni Mitchells gelegenheidscompositie Woodstock (We are stardust, we are golden). Het festival wordt het symbool van het hippie-idealisme en men spreekt vanaf dan van de 'Woodstock generatie'. Michael Wadley maakt een film van het gebeuren en er verschijnen een driedubbel- en een dubbelalbum met live-materiaal. Omwonenden zijn minder gelukkig met het festival, Yasgur wordt dan ook nog maanden na het festival geboycot, februari '73 komt hij te overlijden De kater van Woodstock komt nog dat zelfde jaar wanneer in de koude voorwinter (6 dec.) op het speedwayparcours van Altomont, California, een festival wordt gehouden met o.a. Jefferson Airplane, Crosby, Stills, Nash & Young en The Rolling Stones. Vele uren wachten in de kou, provocaties door de ordedienst van Hell's Angels culmineren in een dodelijke steekpartij vlak voor het podium tijdens het optreden van de Stones. De jonge zwarte Meredith Hunter overlijdt daarbij, de beelden daarvan zijn door de filmdocumantaire van de Maysles-broers niet meer van het netvlies te branden. Het wordt daarna nooit meer zoals het was, al duurt het even voordat Europa de kater te pakken heeft. |
|
De Jaren Zeventig In Europa vindt in '70 nog een aantal groot opgezette festivals plaats, waarvan dat van Kralingen (Rotterdam) en Wight (Engeland) de bekendste zijn. Holland Pop Festival Rotterdam beleeft in het laatste weekeinde van juni 1970 zijn eigen "Woodstock". Naar schatting 75.000 jongeren zijn die vrijdag uit alle delen van het land en uit het nabije buitenland naar het Kralingsebos gekomen voor het driedaagse Holland Pop Festival 70. Ze kamperen er in tenten of in de open lucht, met niet meer dan een slaapzak of een plastic zeil als beschutting tegen de regen, die op zaterdag en zondag met bakken uit de hemel valt. Het allesbehalve zomerse weer is overigens geen spelbreker. Tolerantie is het wachtwoord onder de druipende bomen en op het natte gras. Zelfs stortbuien kunnen daar niets aan af doen. Het draait allemaal om de popmuziek en de sex, drugs & rock 'n roll, daarvoor zijn de uitsluitend jonge bezoekers speciaal naar Rotterdam gekomen. De organisatoren George Knap en Berry James Visser zorgen ervoor dat iedereen muzikaal aan zijn trekken komt. Meer dan dertig popgroepen hebben ze gecontracteerd, waaronder enkele bekende namen. Op het zes meter hoge podium treden onder meer Pink Floyd, Santana, The Byrds, The Family, The Soft Machine, Jefferson Airplane en Canned Heat op, toegejuicht door tienduizenden verregende bewonderaars. In de aanloop naar het popfestival (het grootste dat tot dan toe in Nederland is gehouden) hebben de autoriteiten met gefronste wenkbrauwen naar de plannen gekeken. Met het oog op eventuele ongeregeldheden zijn diverse voorzorgsmaatregelen genomen. Het popspektakel verloopt echter zonder enig incident. Het Holland Pop festival is ook het eerste waar soft drugs vrij gebruikt mogen worden. De politie treedt terughoudend op en het speciale drugteam behandelt in totaal 378 jongeren, zeven van hen worden wegens overmatig gebruik naar een ziekenhuis gebracht. Voor de verkopers van etenswaar en frisdranken zijn het drie gouden dagen. Zij raken zo'n 200.000 blikjes drank, 400.000 broodjes en 50.000 bakjes met nasi en bami kwijt, tegen prijzen die beslist niet 'alternatief' mogen heten. De toegangsprijs van veertig gulden per persoon is voor velen ook al een stevige uitgave. Het Kralingse bos is in drie dagen veranderd in een vuilnisbelt. De reinigingsdienst heeft twee dagen nodig om het schoon te maken. Aan bomen en struiken is niets beschadigd. De boswachters melden dat er bij wijze van spreken niet een takje is afgebroken. Isle Of Wight Het derde Isle Of Wight-festival, dat in augustus van dat jaar plaatsvindt en zo'n 600.000 toeschouwers op de been brengt, heeft The Band, The Doors en .............het laatste optreden van Jimi Hendrix op het programma. De sfeer tijdens het festival is dusdanig bezwangerd van geweld en financiele rampspoed dat de organisatoren het hierna voor gezien houden. Op 1 augustus '71 neemt Dylan deel aan het door George Harrison in het Newyorkse Madison Square Garden op touw gezette Concert For Bangla Desh, ten behoeve van de hongerende bevolking aldaar en met verdere medewerking van o.a. Eric Clapton, Billy Preston, Leon Russell, Ravi Shankar en Ringo Starr. In het begin van de jaren zeventig wordt ook een aantal soulfestivals georganiseerd. Op 6 maart '71 keren Wilson Pickett, Ike & Tina Turner, The Staple Singers e.a. terug naar hun Afrikaanse wortels als zij samen met een aantal Afrikaanse acts op het kleurrijke Soul To Soul-festival aantreden. Op 20 augustus '72 geeft een keur van Stax-artiesten in Los Angeles het benefietconcert Wattstax ten behoeve van de zieke zwarte bevolking van de ghettowijk Watts, L.A. In '74 wordt tegelijk met de boksmatch om de wereldtitel tussen Mohammed Ali en George Foreman in Zaire een driedaags soulfestival gehouden waar o.a. James Brown, Miriam Makeba, Bill Whithers, B.B. King en de Pointer Sisters optreden. Met de driedaagse Reading en Glastonbury-festivals starten de Engelsen in navolging van Wight nieuwe jaarlijkse series, terwijl men in de Verenigde Staten doorgaat met het organiseren van eenmalige openluchtspektakels, waarbij zelfs het bezoekersrecord van Woodstock wordt gebroken. De Summer Jam op het autorace-circuit van Watkins Glen, New York, gehouden op 28 juli '73, trekt een slordige 600.000 toeschouwers, terwijl er slechts drie groepen op het programma staan, maar die hebben dan ook een bijzonder lange adem. The Band speelt drie uur, The Allman Brothers houidt het 4 uur vol en The Grateful Dead zelf vijf volle stonden. De geest van Woodstock schittert echter door afwezigheid. Hetzelfde geldt voor de California Jam I en II, die op 6 april '74 en 18 maart '78 worden gehouden. |
|
De Jaren Tachtig Van 19 t/m 21 juni '81 vindt te West-Berlijn het eerste internationale vrouwenpopfestival Venus Weltklang plaats; andere festivals in de vroege jaren tachtig kenmerken zich door een toenemende integratie van etnische muziek. Het op 16,17 en 18 juli '82 nabij het Engelse Shepton Mallet voor het eerst gehouden WOMAD-festival (World Of Music Arts and Dance) is daarvan een groots opgezet voorbeeld, ter introductie waarvan de dubbelelpee uitgebracht wordt. De optredende artiesten varieren van The Beat en initiatiefnemer Peter Gabriel tot Afrikaanse en Aziatische muziekgezelschappen. Het eveneens jaarlijks terugkerende, Jamaicaanse Reggae Sunsplash-festival laat in '82 voor het eerst niet reggae-artiesten toe, onder wie The Clash en The B-52's en gaat vervolgens de boer op, een initiatief dat begin jaren negentig ook door WOMAD nagevolgd wordt. De new wave krijgt begin jaren tachtig in Engeland haar eigen festival: Futurama (Leeds). In '85 wordt in Brazilie voor de eerste maal het Rock In Rio-festival gehouden, dat in '91 een reprise kriijgt met megasterren als Prince, Guns N' Roses, George Michael en Madonna. Als uitvloeisel van het eind '84 zeer succesvolle Band Aid-project (benefiethit: Do They Know It's Christmas ?) vindt op 13 juli '85 in Londen (Wembley-stadion) en Philadelphia het grote dubbelfestival Live Aid plaats, waarop bijna alle grote namen uit de pop acte de presence geven (Mick Jagger, Paul McCartney, Bob Dylan, David Bowie, U2, Sting, Neil Young e.a.), met als doel geld bijeen te brengen voor de slachtoffers van de hongersnood in Ethiopie en Soedan. Initiatiefnemer is Boomtown Rats-zanger Bob Geldof, die er onder meer de bijnaam 'Saint Bob' en een nominatie voor de Nobelprijs voor de vrede aan overhoudt. Naar aanleiding van een opmerking van Bob Dylan tijdens het Live Aid wordt door Willie Nelson e.a. het initiatief genomen tot een soortgelijk festival t.b.v. de Amerikaanse boeren, Farm Aid, dat vervolgens jaarlijks herhaald wordt. Er ontstaat een ware hausse in dit soort liefdadigheidsfestivals: Drug Aid (april '86, Los Angeles), Comic Relief (april '86, Londen), Self Aid (mei '86, Dublin), Tsjernobyl Aid (mei '86, Moskou), de Conspiracy of Hope-tour (Amnesty Aid, juni '86, door de Verenigde Staten), Prince Trust (Kid Aid, juni '86, Londen) en Apart Aid (juni '86, Londen), terwijl andere initiatieven (Ferry Aid, Hear 'N Aid) tot de platenstudio beperkt blijven. Deze ontwikkeling zet in de late jaren tachtig door met Nelson Mandela's 70th Bithday Tribute op 17 juli '88 in het Londense Wembley-stadion. Vier miljard tv-kijkers over de hele wereld volgen de verrichtingen van ruim dertig groepen en artiesten onder wie Simple Minds, Sting, Pretenders, Dire Straits, Whitney Houston en Stevie Wonder. Een tweede Mandela-festival in Wembley geschiedt in april '90 in de aanwezigheid van de dan net vrijgelaten ANC-leider zelf ten overstaan van 75.000 toeschouwers. Datzelfde Wembley biedt op 2 september '89 de openingsshow van de Human Rights Now -tournee, die Peter Gabriel, Tracy Chapman, Youssou N'Dour, Sting en Bruce Springsteen onder de vlag van Amnesty International maken. Van het Slotconcert, ruim anderhalve maand later in Buenos Aires, is de tv-registratie opnieuw op miljarden schermen over de hele wereld te zien. Op 16 oktober '88 is Londen het toneel voor Smile Jamaica, een manifestatie ten behoeve van de slachtoffers van de orkaan Gilbert, met Ziggy Marley, Womack & Womack, Keith Richards en U2. Intussen blijft het met de 'ouderwetse' festivals goed gaan. Het driedaagse festival in het Deense Roskilde trekt zo'n 100.000 mensen per dag, iets kleiner is het jaarlijkse Tamaris-festival (in Bretagne vanaf '87). Het hardrock- en heavy metalgenre heeft haar eigen vaste festivals, waarvan Monsters Of Rock (Donington, Engeland) en het Amerikaanse Texxas Jam de bekendste zijn. Duitse headbangers kunnen elk jaar terecht bij Wacken Open Air, terwijl de liefhebber van meer mainstream popmuziek terecht kan op Rock Am Ring, een meerdaags spektakel op het asfalt-circuit van de Nurburgring. In Frankrijk rukken Le Printemps De Bourges, Francofolies (La Rochelle) en Transmusicales (Rennes) sterk op. Een nieuwe ontwikkeling is het uitdijen van muziekbeurzen tot complete popfestivals, met als belangrijkste voorbeelden het New Music Seminar in New York, South By Southwest in Austin en de PopKomm in Keulen. Pogingen om twintig jaar na dato het Woodstock-festival nog eens over te doen lopen in '89 op niets uit. Wel gaat de film opnieuw in roulatie en verschijnt hij voor het eerst op video. |
|
De Jaren Negentig Op 21 juli '90 wordt in Berlijn, ter opluistering van de val van de Muur, een eenmalige uitvoering van Pink Floyds The Wall gegeven, waaraan o.a. Roger Waters, The Scorpions, Van Morrison, Cyndi Lauper en Sinead O'Connor hun medewerking verlenen. Een half miljoen mensen volgt het spektakel live, terwijl er over de hele wereld nog eens ettelijke miljoenen het tv-beeld ontvangen. Als na de Golfoorlog (februari-maart '91) de Koerden in Irak massaal hun huizen uitvluchten wordt ten behoeve van deze vluchtelingen in Londen onder het motto The Simple Truth (naar een speciaal voor de gelegenheid geschreven song van Chris De Burgh) een openluchtconcert gegeven. Aan dit Kurt Aid-festival nemen o.a. deel: Sinead O'Connor, Peter Gabriel, Sting, INXS, Paul Simon, Rod Stewart en Whitney Houston. Op 20 april '92 vindt in het Wembley-stadion voor 70.000 aanwezigen (en miljarden kijkers) het Freddie Mercury Tribute plaats, ter nagedachtenis aan de aan AIDS overleden zanger van Queen, waarvan de opbrengst bestemd is voor het Mercury Phoenix Trust, dat ijvert voor een grote bewustwording van de problematiek ronbd deze ziekte. Alle deelnemende bands doen covers van Queen, terwijl David Bowie bij wijze van bonus nog op de knieen valt en het Onze Vader bidt, mogelijk in de overtuiging dat hij daarmee de geschiedenisboeken zal halen. Lollapalooza is dat dan al gelukt. Het betreft hier een vanaf '91 door de Verenigde Staten reizende festivalkaravaan, met voornamelijk alternatieve rockgroepen die er op deze manier in slagen de overstap te maken van het Amerikaanse clubcircuit naar de grote stadions en van cultsucces naar massapubliek. Initiatiefnemer is Jane's Addiction/Porno For Pyros-frontman Perry Farrell, die de formule afkijkt van het succesvolle dubbelfestival The Gathering Of The Tribes, dat Cult-zanger Ian Astbury in '90 in San Francisco en L.A. in het leven roept. In Europa is de Lollapooza-Ideologie inmiddels al gemeengoed geworden, waarbij met name de tot gigantische spektakels uitgegroeide festivals van Glastonbury en Roskilde als ijkpunten fungeren. Europeese organisatoren van kleine, vaak idealistische en etnisch getoonzette festivals organiseren zich in de EFWMF, het Eurpean Forum Of Worldwide Music Festivals, waarvan de voorzittershamer gehanteerd wordt door de man achter Roskilde. De mannen achter Woodstock slagen in '94 alsnog in hun vijf jaar eerder mislukte missie: ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum wordt op 12,13 en 14 augustus, New York (niet ver van de oorspronkelijke lokatie) eindelijk de langverwachte tweede editie van het legendarische evenement gehouden, opgeluisterd door zowel artiesten uit het programma van '69 (Joe Cocker, Crosby Stills & Nash, Santana) als moderne acts (Aerosmith, The Cranberries, Sheryl Crow, Cypress Hill, Melissa Etheridge, Green Day, Live, Metallica, Nine Inch Nails, The Orb, Red Hot Chili Peppers, Rollins Band, Salt-N-Pepa e.v.a.). Plus de man die 25 jaar eerder verstek moet laten gaan: Bob Dylan. Ondanks de intensieve sponsoring, de hoge toegangsprijs ($ 135,-) en de verboden op de verkoop van drank en drugs (die overigens allebei met voeten worden getreden) slaagt het evenement er met glans in de sfeer van het oorspronkelijke Woodstock terug te halen. Een krachttoer die vooral mag worden bijgeschreven op conto van het massaal over de hekken klimmende publiek en het onweer. Een combinatie die al binnen enkele minuten resulteert in de terugkeer van de 'mud people' en hun favoriete sport 'mudsliding'. In Engeland vindt in de zomer van '95 Tribal Gathering plaats, een dansfestijn ('rave') in de open lucht, waar onder meer de groep The Prodigy furore maakt. |
|
De Lage Landen Op 25 november '67 gaat in de Utrechtse Jaarbeurshallen Flight To Lowlands Paradise van start, een groots opgezette 24-uurs- happening met vijftig vaderlandse bands. Een tweede Flight, het jaar daarop, biedt zelfs The Pretty Things en Pink Floyd, maar daarna is het wachten tot '70 voor het eerstvolgende grote popspektakel, de eerste van meerdaagse aard en in de open lucht: het legendarisch geworden Holland Pop Festival in Kralingen. 26,27 en 28 juni, drie dagen en nachten luisteren naar Soft Machine, Pink Floyd, Jefferson Airplane, The Byrds, Canned Heat, Dr. John The Nighttripper, Santana e.a. Een festival dat gelukkig geen negatieve incidenten kent en voor het nageslacht wordt vastgelegd in de ook op video uitgebrachte documentaire Stamping Ground. Datzelfde jaar wordt in Geleen voor het eerst het Pinkpop-festival gehouden, dat 10.000 bezoekers trekt en binnen een paar jaar een van de belangrijkste popfestivals van Europa wordt, waarbij het in '67 tijdelijk naar Baarlo verkast, het jaar daarop definitief naar Landgraaf. Belgie ziet naast de diverse folk- en bluesfestivals het driedaagse Jazz Bilzen in het midden van de jaren zeventig uitgroeien tot het eerste grote popfestijn, een traditie die in de jaren tachtig wordt overgenomen door het tweedaagse paralellfestival Torhout/Werchter, dat ieder jaar sterker naar voren komt en een voorliefde aan de dag legt voor bands als Talking Heads, U2 en Simple Minds, naast dinosaurussen als Lou Reed, Bob Dylan en Neil Young. In Nederland verdwijnt het sympatieke Lochem-festival, maar vormen de voetbalstadions in de zomer regelmatig het decor voor grote eendags-evenementen rond sterren als Bob Dylan, The Rolling Stones, Rod Stewart, Bruce Sporingsteen en David Bowie. De nieuwe lichting in de popmuziek manifesteert zich in '83 op het tweedaagse Pandora's Music Box (De Doelen, Rotterdam), dat gedurende drie jaarlijkse afleveringen baanbrekend werk verricht. Het gratis toegankelijke Parkpop (Zuiderpark, Den Haag, begonnen in '81) brengt in '90 zo'n 400.000 mensen op de been, een Europees record. Het Rotterdamse PopPark dat in september '88 met 50.000 toeschouwers van start gaat op dezelfde lokatie als het gelijkgestemde New Pop tien jaar daarvoor (het Zuiderpark), richt zich hoofdzakelijk op nieuwe acts en doopt zich in '90 om tot Metropolis. Holland-Belgie, een 'confrontatie' tussen bands uit beide landen in de Oosterpoort in Groningen, groeit vanaf '86 uit tot het belangrijkste festival voor muziek van eigen bodem: de Noorderslag. Tijdens dit tevens als alternatieve nieuwjaarsreceptie fungerende evenement wordt sinds '92 ook de Popprijs uitgereikt. Het succes van muziekbeurzen als het New Music Seminar en de PopKomm stond model voor de uitbreiding van de Noorderslag met een seminar (vanaf '93) en een Eurpeese avond, de Euroslag (vanaf '95). Vanaf halverwege de jaren tachtig neemt de sektarisering hand over hand toe. In de sektor avant-garde is er het jaarlijkse Tegentonen-festival, dat op verschillende indoor-lokaties en onder verschillende namen in Nederland wordt gehouden. Dynamo Open Air (Eindhoven) is het grootste festijn op heavy gebied, dat in '94 het Guinnes Book Of Records weet te halen vanwege de grootste verkeerschaos, en een jaar later omdat ze met 125.000 man het grootste aantal betalende bezoekers voor een meerdaag poevenement weten te trekken. Voor de liefhebbers van wereldmuziek is er in het Belgische Boechout het jaarlijkse Sfinks-festival en in Delft het African Music-festival, terwijl de Amsterdamse Melkweg het World Roots-festival kent en het tweedaagse Mundial (Tilburg) een strikte scheiding aanbrengt tussen pop en rock enerzijds en etnische muziek anderzijds. Andere festijnen ontwikkelen in de loop der tijd juist een groeiend integratiebeleid. Zo bedient het aloude North Sea Jazz in het Haagse Congresgebouw vanaf de jaren tachtig naast rootsgeinteresseerden (blues,r&b, soul) ook steeds meer de modale popliefhebber, terwijl het Amsterdamse Drum Rhythm al van meet af aan een vergelijkbare opzet kent. Voor de popfan wordt de Haagse Koninginnenach, naast Bluesrock Tegelen Neerlands belangrijkste bluesfestival , steeds interessanter, terwijl het populaire theaterspektakel Oerol op Terschelling on toenemende mate een interressant popprogramma biedt en het Haagse Crossing Border pop en literatuur op even verantwoorde als spannende wijze samenbrengt. Op 31 augustus en 1 september '91 wordt in de Rotterdamse Doelen Ein Abend In Wien georganiseerd, dat een rechtstreeks vervolg is op Pandora's Music Box, maar geen vervolg kent. In het laatste weekend van augustus '93 start in de Flevopolder nabij Dronten voor de eerste keer het driedaagse Camping Flight To Lowlands Paradise, een festival dat de progressieve draad weer oppakt en door zijn naam de cirkel van de Nederlandse festivalhistorie rond maakt. terwijl in Belgie Pukkelpop, Graspop, Via Rock en het festival van Dour aan belang winnen wordt in '92 nabij Amsterdam een nieuw festival opgezet, Halfway, dat er met een vrij behoudende, r&b gerichte programmering vooralsnog niet in slaagt een verschrikkelijk grote publieksgroep aan zich weet te binden. Geen wonder; het aantal festivals is in de jaren negentig onderhevig aan een gigantische, averechts werkende woeker (zelfs inclusief 'opwarmfestivals' zoals Rocking Kolonia aan de vooravond van Pinkpop), waarbij ook de sterke opkomst van 'raves' en andere house- en dancefeesten het verzadigingspunt snel naderbij brengt. Vanaf '94 lijkt het publiek dan ook dusdanig overvoerd te raken dat sommige bezoekersaantallen drastisch teruglopen en daardoor nieuwe initiatieven als Beach Rock (Scheveningen, '94) en Maaspop (Rotterdam, '95) al in de kiem gesmoord worden, terwijl openluchtfestijnen in de dance-sektor, zoals het op 23 juli '95 op het Halfway-terrein plaatsvindende Dance Valley, juist een bemoedigende start beleven. The New Frontier is de naam van het eerste nachtelijke dance-festival in de open lucht, waarbij in zeven tenten aan het Muiderstrand bij Almere zo'n zestig deejay's en live -acts de beentjes van de vloer weten te houden. |
|
Love and Peace in het Kralingse
bos |
|
26-27-28 juni
1970 |
Lijst van Nederlandse festivalsABCDEFG |
IJKLMNO |
PRSTWZ |