![]()
|
|
Rond de knopaccordeon geconcentreerde dansmuziek waarvan
het regionale karakter blijkt uit de naam, een samentrekking van Texas en Mexico, in welk grensgebied het genre wordt beoefend door Mexicaanse Amerikanen ofwel Chicanos, een verbastering van Mexicanos. Beroemdste contemporaine exponent is Flaco Jimenez, die in '73 door de eveneens in San Antonio woonachtige Doug Sahm aan het poppubliek wordt voorgesteld. Vervolgens wordt hij ingeschakeld door Ry Cooder voor diens in '76 verschijnende standaardplaat Chicken Skin Music, waarop o.a. een Tex-Mex bewerking staat van de Country & Western-klassieker He'll have To Go. Jimenez heet wel de koning van de 'musica nortena', zoals de Mexicaanse benaming van het genre luidt, ofschoon hij zeker vanaf zijn samenwerking met popmuzikanten er een allesbehalve puristische benadering op nahoudt. Wel beschikt hij over een ongeevenaard improvisatievermogen en een virtuoze speltechniek, maar hij stamt dan ook uit een geslacht van accordeonisten, wiens traditie teruggaat tot de laatste eeuwwisseling. |
|
Rond die tijd vestigen zich de eerste Europese emigranten
in het zuidelijk deel van Texas, van oudsher een mexicaanse provincie. De
Duitsers brengen de knopaccordeon mee en de Polen en Bohemen introduceren de polka en de wals. Grootvader Patricio laat zich door een Duitse buurman wegwijs maken op het instrument, waarna hij voor een appel en een ei dansavonden gaat opluisteren. Mede dankzij de opkomst van de grammofoonplaat weet zijn zoon Santiago Jimenez, op wiens "His first And Last Recordings: 1937 & 1979" her en der ook kleinzoon Flaco als zanger/gitarist te laten horen, in de navolgende decennia een enorme populariteit op te bouwen. Samen met Narciso Martinez ontwikkeld hij de specifieke speeltrant, die in de jaren dertig door met name Los Alegres de Teran voor het eerst wordt ondersteund door de Bajo Sexto, een twaalfsnarige akoestische gitaar met een grote klankkast, terwijl de muziek tevens wordt voorzien van typische tweestemmige vocalen. Als de definitieve vorm eenmaal gevonden is, wordt het instrumentarium rond het begin van de jaren vijftig allengs uitgebreid met drums en elektrische basgitaar, met name dank zij Tony De La Rosa. Anders dan de mariachi, de bekendste mexicaanse muzieksoort, verliest de Tex-Mex nauwelijks iets van haar authenticiteit, zonder dat ze helemaal in haar evolutie blijft steken. Een en ander valt vast te stellen aan de hand van de onvolprezen serie "Texas-mexican Border Music Vlume 1-24", een project onder auspicien van muzieketnograaf Chris Strachwitz die ruim twintig uigebreide gedocumenteerde delen telt. Op de soundtracks "Tejano Roots/Raices Tejanes" geven de oude meesters acte de presence met de meest essentiele klassiekers, waarvan sommige in latere jeren door Los Lobos en Rowwen Heze op de plaat worden gezet. De door Carl Finch van het Brave Combo samengestelde serie "Conjunto ! Texas-Mexican Border Music Volume 1-6" bevat werk van een groot aanral jongere muzikanten, onder wie Steve Jordan, die de veelzeggende bijnaam 'de Jimi hendrix van de acoordeon' draagt. Werk van Flaco Jimenez is te beluisteren op het album "Flaco's Amigos" met daarop in omgekeerde volgorde werk uit de jaren vijftig t/m tachtig met beroemde gasten als John Hiatt, Dwight Yoakam, Emmylou Harris, Los Lobos en uiteraard Ry Cooder. Zijn jongere broer Santiago Jimenze Jr. houdt de traditionele styl van zijn vader levend, getuige o.a. de prachtige hommage als "Viva Seguin"., naar model van de Traveling Wilburys vormen Flaco Jimenez, Freddy Fender, Doug Sahm, en diens rechterhand Augie Meyers in '90 de Texas Tornados, wier aanstekelijke feestmuziek met name in de Verenigde Staten onverwacht gehoor vindt bij een groot publiek. |
Bands die puur tex-mex spelen zijn in Nederland zeldzaam. Boh Foi Toch, Max Tax Y Sus Banditos en Captain Gumbo laten het genre onderdeel zijn van een breder repertoire, waar ook cajun en zydeco toe behoren. Uitzondering is Rowwen Hèze. In 1989 gaat de Limburgse band zelfs op tournee met tex-mexgigant, accordeonist Flaco Jimenez. In 1998 reist de groep af naar Texas om daar enkele optredens te doen, waarvan de de VPRO-televisie een impressie uitzendt. Opvallend is dat de Texanen erg enthousiast zijn over de Limburgse interpretatie van tex-mexmuziek, die (inmiddels) ook Ierse folk, polka's, rock en feestmuziek bevat. In 2001 ontvangt Rowwen Hèze uit handen van Limburgse Commissaris van de Koningin de Prix d'Asperge 2001 voor promotionele verdiensten voor de regio. Belangrijke acts
Belangrijke albums
Gerelateerde genres
|