Etnomusicologisch #

kan de volgende indeling gemaakt worden

 

 

Westerse Muziek

Westerse volksmuziek is te 'vangen' in de gewone muziektheorie *.

West-Europees

Maakt meestal gebruik van de grootste gemene deler in de muziek (enkelvoudige maatsoorten, eenvoudige toonladders en ritmiek.

Nederlands - Iers - Engels - Deens - Duits - Frans - Noors - Pools - Spaans - Italiaans - Zweeds - USA

Oost-Europees

Toonsoorten, maatsoorten en ritmes zijn wat vaker ongebruikelijk en klinken soms vreemd in onze oren.
Balkan - Albanees - Bulgaars - Roemeens - Hongaars - Macedonisch - Klezmer - Grieks - Turks

Latin

Argentijns - Braziliaans - Caraibisch - Colombiaans - Peruviaans - Spaans - Surinaams

Oosterse muziek

In oosterse muziek komen juist toonladders en ritmes voor die met de westerse muzieknotatie niet goed te beschrijven zijn.
Arabisch - Indiaas - Chinees

Afrikaanse muziek

Vooral een ritmische traditie polyritmiek. Melodie is meestal ondergeschikt aan de ritmiek.

Muziektheorie is de leer van systematiek in de muziek. Basisbegrippen hierbij zijn onder andere melodie, harmonieleer, contrapunt, toonladder, interval, akkoord, ritme, vormleer. Dit in tegenstelling tot vakgebieden als muziekgeschiedenis.

Toonladders en toonsoorten                                                                                                                                                                                           De westerse toonladder bestaat uit acht tonen. De eerste en de achtste toon hebben een intervalverschil van één rein octaaf.          De tussengelegen tonen hebben niet allemaal dezelfde afstand tot elkaar.                                                                                                         Er zijn tonen die een hele toonsafstand ten opzichte van elkaar hebben, maar ook een halve toonsafstand.                                                 De meestvoorkomende toonladders zijn de majeurtoonladder en mineurtoonladder, ook genoemd respectievelijk de grote tertstoonladder (informeel: grote ladder), kleine tertstoonladder (informeel: kleine ladder).

Hoewel de toonladders die in de diverse muzikale tradities van de wereld zijn ontstaan vaak flink verschillen, is de frequentie van tonen in een bepaalde toonladder vaak af te leiden uit een betrekkelijk simpele wiskundige formule.

Op elk van de twaalf verschillende tonen in het reine octaaf zijn er mineur- en majeurtoonladders te construeren.                               Aan het begin van de notenbalk, exact op de betreffende toonlijnen worden kruisen (#) of mollen (b) geplaatst,                                      ter verhoging of verlaging van bepaalde tonen, zodat alle toonsafstanden van de toonladder aan het majeur- of oorspronkelijk mineurafstandsschema voldoen in een bepaalde toonsoort.

Het binnen een muziekstuk overgaan van de ene in een andere toonsoort heet modulatie.                                                                              Een aantal mensen, waaronder vaak vocalisten en muzikanten, beschikken over een absoluut gehoor.

Melodie                                                                                                                                                                                                                                  Een melodie is een zodanige ritmische opeenvolging van tonen, dat er een gestalte ontstaat, een melodische vorm met een begin, een ontplooiďng, en een einde. In een muzikale compositie kan een melodie worden herhaald, eventueel afgewisseld met een refrein. Ook worden vaak variaties op de melodie gemaakt, bijvoorbeeld door een andere toonsoort te gebruiken, of door enkele tonen of noten te veranderen.

Harmonie                                                                                                                                                                                                                           We spreken over harmonie, wanneer er meerdere en verschillende tonen tegelijk klinken.                                                                             In de striktere zin wordt onder harmonie verstaan: de opeenvolging van akkoorden.                                                                                          In de ruimere zin wordt onder harmonie verstaan: de omgang met samenklanken binnen een stuk of stijl.

Rond 1600 ontstond het harmonisch denken in akkoorden en het luisteren naar hun grondtonen.                                                                     In deze functionele harmoniek zijn drie functies: Tonica (grondtoon), Dominant (spanningspunt) en Subdominant(ontspanningspunt)Door een afwisseling van spanning en ontspanning ontstaat de ervaring van een grondtoon en een toonsoort (tonaliteit).                   Een functionele akkoordopeenvolging definieert de toonsoort en heet: cadens.                                                                                        Gedurende de drie opeenvolgende eeuwen (1600-1900) werden steeds ingewikkelder akkoorden en cadensen gebruikt.                        Zo gebruikte bijvoorbeeld Chopin regelmatig passages met niet-functionele parallel-harmoniek, en ontwikkelde Wagner zwevende tonaliteit, waarbij een (functionele) grondtoon niet meer aanwezig of te herkennen is.

In het begin van de twintigste eeuw werd door een aantal componisten het werken met toonsoorten verlaten.                                         Zo ontwikkelde Arnold Schoenberg atonaliteit d.m.v. dodecafonie, een opzettelijk grondtoonloze muziek, waarbij geen toon belangrijker mocht zijn dan de andere. Schoenberg noemde dit overigens zelf: pantonaliteit, maar deze term heeft geen algemene ingang gevonden. In navolging van Debussy en Ravel wordt in eigentijdse Jazz veelvuldig gebruik gemaakt van modale harmoniek en afwijkende akkoordbouw. In niet-westerse muziek zijn andere notaties gebruikelijk.